Musluk çoğunlukla içindeki conta, o-ring veya seramik kartuş aşındığı ya da kireçle kaplandığı için damlar. Bu parçalar suyu tam olarak kesemediğinde, musluk kapalı olsa bile ağzından ya da gövdesinden su sızmaya devam eder. Çözüm genellikle musluğun tamamını değil, yıpranan parçayı doğru ölçüde değiştirmektir.
Musluğun içinde ne oluyor?
Evlerde iki temel musluk tipi bulunur. Eski tip, iki başlı ve çevirmeli musluklarda suyu kesen parça, mil ucundaki kauçuk contadır. Kolu kapattığınızda bu conta yuvasına bastırılır ve suyu durdurur. Günümüzde yaygın olan tek kollu bataryalarda ise su akışını ve sıcaklığı, birbiri üzerinde kayan iki seramik diskten oluşan bir kartuş kontrol eder. Her iki sistemde de parçalar zamanla yıpranır; sızdırmazlık bozulduğunda damlama başlar.
Damlamanın başlıca nedenleri
Aşınmış veya sertleşmiş conta
Çevirmeli musluklarda en sık neden budur. Kauçuk conta her kapatmada sıkışır, zamanla sertleşir, çatlar ya da şeklini kaybeder. Musluğu kapatmak için giderek daha fazla sıkmanız gerekiyorsa conta büyük ihtimalle ömrünü doldurmuştur. Aşırı sıkmak da contanın daha hızlı bozulmasına yol açar.
Yıpranmış seramik kartuş
Tek kollu bataryalarda damlama genellikle kartuştan kaynaklanır. Disklerin yüzeyine yapışan kireç veya suyla gelen küçük kum parçaları diskleri çizebilir. Kolun sertleşmesi, sıcak-soğuk ayarının zorlaşması ya da kapalıyken damlama bu sorunun tipik belirtileridir.
Kireç birikimi
Sert suyun olduğu bölgelerde kireç, conta yuvasında ve kartuşta birikerek parçaların tam oturmasını engeller. Kireçli su Mersin'in pek çok bölgesinde bilinen bir durumdur; bu nedenle armatürlerin iç parçaları daha sık yıpranabilir.
Gevşek veya hasarlı o-ring
Musluğun ağzından değil de gövdesinden, kolun dibinden ya da döner ağzın bağlantı noktasından su sızıyorsa sorun çoğunlukla o-ring adı verilen halka contalardadır.
Aşınmış conta yuvası
Eski musluklarda contanın oturduğu metal yuva zamanla aşınabilir veya pürüzlenebilir. Bu durumda yeni conta taksanız bile damlama kısa sürede geri döner.
Hangi parçanın bozulduğunu nasıl anlarsınız?
Damlamanın yerine ve musluğun davranışına bakarak sorunun kaynağını büyük ölçüde tahmin edebilirsiniz. Su musluğun ağzından damlıyorsa sorun suyu kesen parçadadır: çevirmeli musluklarda conta, tek kollu bataryalarda kartuş. Yalnızca sıcak ya da yalnızca soğuk taraf damlıyorsa, iki başlı musluklarda ilgili taraftaki conta değişmelidir. Su kolun dibinden veya gövde ile tezgâhın birleştiği yerden geliyorsa o-ring ya da bağlantı somunları şüphelidir. Lavabo altındaki spiral hortumlardan veya ara musluklardan gelen su ise musluğun kendisinden değil, bağlantılardan kaynaklanır. Kolun sert dönmesi, takılması ya da istenen sıcaklığa bir türlü ayarlanamaması kartuşun değişmesi gerektiğinin güçlü bir işaretidir.
Damlayan musluk neden önemsenmeli?
Tek tek damlalar küçük görünse de saniyede bir damla bile zamanla ciddi miktarda su israfına yol açar ve faturaya yansır. Faturanızda açıklanamayan bir artış varsa bunun tek nedeni musluk olmayabilir; su faturasının yüksek gelme nedenlerini incelemek faydalı olur. Ayrıca sürekli damlayan su lavabo ve evye yüzeyinde kireç ve pas lekesi bırakır, sıcak su musluğundan gelen damlama ise su ısıtıcısının boşuna çalışmasına neden olur.
Evde güvenle yapabilecekleriniz
Temel el aletleri kullanmaya alışkınsanız basit bir conta değişimini kendiniz deneyebilirsiniz. Bunun için şu sırayı izleyin:
- Suyu kesin: Lavabo veya evye altındaki ara muslukları kapatın. Ara musluk yoksa ya da çalışmıyorsa ana vanayı kapatın.
- Basıncı boşaltın: Musluğu açarak içeride kalan suyu tahliye edin. Sıcak su tarafıyla çalışacaksanız suyun soğumasını bekleyin.
- Gideri kapatın: Küçük parçaların gidere düşmemesi için lavabo tıpasını takın veya üzerine bir bez serin.
- Sökerken sırayı not edin: Kol kapağını, vidayı ve somunu sökerken fotoğraf çekin; parçaları sökülme sırasıyla dizin.
- Eski parçayı yanınıza alın: Conta ve kartuşların ölçüleri markaya göre değişir. Hırdavatçıya eski parçayla gitmek yanlış ürün almanızı önler.
- Aşırı sıkmayın: Montajda somunları elle sıkıp anahtarla hafifçe tamamlayın; fazla kuvvet gövdeyi çatlatabilir.
Kireçlenmiş perlatörü (musluk ağzındaki süzgeç) sökerek sirkeli suda bekletmek ve yumuşak bir fırçayla temizlemek de akışı düzeltmeye yardımcı olur. Temizlik sırasında sirke ile çamaşır suyu gibi farklı kimyasalları kesinlikle karıştırmayın.
Ne zaman tesisatçı çağırmalı?
- Ara musluklar kapanmıyor veya kendileri sızdırıyorsa.
- Somunlar kireç ya da korozyon nedeniyle sökülemiyorsa ve zorlamak gövdeye zarar verecekse.
- Yeni conta veya kartuş taktığınız halde damlama devam ediyorsa; bu, yuvada aşınma olduğunu gösterebilir.
- Su, duvardaki ankastre bağlantıdan veya duvarın içinden geliyorsa.
- Musluk çok eskiyse ve yedek parça bulunamıyorsa.
Duvar içinden gelen sızıntılar yalnızca armatür sorunu olmayabilir; bu durumda su kaçağının erken belirtilerine de dikkat etmek gerekir. Parça değişimiyle çözülmeyen durumlarda profesyonel musluk ve batarya tamiri, sorunun kaynağını doğru tespit ederek tekrar etmesini önler.
Kalıcı çözüm için öneriler
Musluğu kapatırken gereğinden fazla sıkmamak, perlatörü düzenli aralıklarla temizlemek ve kireçli su olan evlerde giriş hattına uygun bir filtre düşünmek armatürlerin ömrünü uzatır. Damlama başladığında beklemeden müdahale etmek, küçük bir conta işinin daha büyük bir parça değişimine dönüşmesini engeller. Sorun devam ederse bir tesisatçıdan yerinde kontrol isteyin.